Perimenopauze fases uitgelegd - fase 2: vroeg

Geen enkele post missen? Schrijf je in voor de Peri Praat nieuwsbrief.

Vroeger kon je de klok gelijkzetten op je cyclus. Nu snap je er soms geen bal meer van, en de tijd tussen je menstruaties is versprongen van 27 naar 35 dagen. En soms juist is je cyclus korter dan je verwacht.

Als dit bekend klinkt, is de kans groot dat je van de zeer vroege perimenopauze bent overgegaan naar de vroege perimenopauze. In deze vroege fase is het niet langer onduidelijk wat er gebeurt.

In deze post leer je meer over deze fase en wat voor acties je kunt ondernemen.

Hoe je weet dat je in de vroege perimenopauze bent

Het grootste kenmerk voor de vroege perimenopauze is simpel: een verschil van 7 dagen of meer tussen opeenvolgende cycluslengtes.

Dus als de ene cyclus 27 dagen duurt en de volgende 35, dan is dat een verschil van 8 dagen, en dat is de vroege perimenopauze. Het gaat er niet om of je cyclus in absolute termen te kort of te lang is, het gaat om de variatie van de ene cyclus naar de volgende.

Dit is het verschil tussen de vroege perimenopauze en de zeer vroege fase, waarin cycli er nog behoorlijk regelmatig uitzien, ook al zijn je hormoonniveaus al aan het veranderen. Als je je cyclus bijhoudt, is dit iets wat je makkelijk zelf kunt controleren.

Wat er hormonaal gezien gebeurt

In deze fase daalt oestrogeen niet geleidelijk. Het schommelt met hogere pieken en scherpere dalingen dan je gewend bent, van cyclus tot cyclus en soms binnen dezelfde cyclus. Welkom in de achtbaan die perimenopauze heet!

De rode draad in deze fase: chaos, vanwege al die schommelingen.

De signalen waar je op kunt letten

Opvliegers en nachtelijk zweten

Je kunt tijdens deze fase je eerste hot flash meemaken, joepie! En ook nachtzweten kan voorkomen (ik hoop dat je veel beddengoed en pyjama's op voorraad hebt). Deze klachten zijn echt te wijten aan de schommelende oestrogeen.

Slaapproblemen

Moeite met in slaap vallen en/of in slaap blijven.

Nieuwe of verergerde gevoeligheid van je borsten

De hogere pieken in oestrogeen kunnen borstweefsel gevoeliger maken dan voorheen, zelfs buiten de gebruikelijke periode vlak voor je menstruatie.

Stemmingswisselingen

Als je merkt dat je intenser reageert op situaties dan je zou verwachten, bedank je schommelende oestrogeen dan maar weer. Emoties kunnen heftiger zijn. De ene vrouw ervaart meer woede, de ander juist verdriet. Of misschien heb jij ze wel allebei? Hoe dan ook: feest!

Hersenmist (brain fog)

Midden in een zin woorden kwijtraken, de draad kwijtraken, je minder scherp voelen dan normaal. Oestrogeen speelt een rol bij cognitieve functies, en de fluctuaties ervan kunnen zich uiten als een soort mistig gevoel in je hoofd.

Trager herstel na de training

Workouts waar je de volgende dag normaal gesproken geen last van had, kunnen je nu vermoeider maken of langer spierpijn geven. Dit is gebruikelijk in deze fase en is geen teken dat je iets verkeerd doet. Wees lief voor jezelf en negeer deze signalen niet. Neem je herstel serieus!

Verlaagd libido & vaginale droogte

Je kunt verminderde interesse in sex merken en dankzij vaginale droogte kun je pijn en irritatie voelen tijdens sex (of ook bij het gebruik van bijvoorbeeld toiletpapier).

Gewichtstoenname, met name rond de buik.

Je eet hetzelfde, maar toch word je zwaarder. En het lijkt allemaal naar je buik te gaan.... Ook kun je vaker last hebben van een opgeblazen gevoel in je buik.

De klachten fluctueren

Al deze bovengenoemde klachten hoeven niet constant aanwezig te zijn. Dat kan haast ook niet, omdat oestrogeen dus zo schommelt. Je kunt je ook een tijdje weer prima voelen en dan plots weer niet. Dit maakt deze fase zo lastig om mee te dealen. Je bent voor je gevoel de controle kwijt.

Waarom het heftiger voelt dan voorheen

Het is de moeite waard om bij deze nieuwe fase pas op de plaats te maken. Wat je nu meemaakt is een achtbaan: grote pieken en dalen in je oestrogeen. Dit geeft een nieuwe "dimensie" aan je leven wat betreft klachten. Het kan helpen om te beseffen dat je nu wat liever voor jezelf moet zijn, jezelf meer rust moet gunnen. Vergeet ook niet dat je met het verbeteren van je leefstijl je klachten kunt verminderen, echt de moeite waard!

Help jezelf zo:

Houd patronen bij, niet alleen de symptomen.

Hou de volgende zaken bij: de lengte van je cyclus, je stemming, slaap en opvliegers. Zo kun je wellicht patronen spotten en je daarop instellen of mentaal voorbereiden.

Ik zeg wel eerlijk dat er beperkingen zitten aan dit actiepunt: omdat er zoveel schommelingen zijn is soms het patroon dat er geen patroon is. Toch is dit wel een must-do omdat het je kan helpen met een helder verhaal naar je arts te gaan, mocht je hormoonsuppletie therapie willen starten in deze fase.

Ga extra letten op je bloedsuikerspiegel

Oestrogeenschommelingen beïnvloeden de insulinegevoeligheid (nadelig, uiteraard), en dipjes in de bloedsuikerspiegel maken stemmingswisselingen en hersenmist erger.

Oprecht: kap met het eten van puur suikerrijke snacks, hiervan ga je alleen maar keihard crashen nadat de insulinepiek wegvalt. Eet gezonde maaltijden, eet voldoende eiwitten en vezels en sla het snacken zoveel mogelijk over. Saai, maar het werkt echt.

Gun jezelf meer herstel, ga niet trainingen forceren

Sporten is super goed voor je, daar moet je zeker niet mee stoppen. Maar het herstel moet je wel serieus gaan nemen (of serieuzer). En ook, als je een keer echt helemaal brak aankomt in de sportschool, push dan wat minder hard dan je van plan was. Wees liever voor jezelf.

Herstel tijdens perimenopauze ziet er zo uit: jezelf voldoende eten gunnen (voldoende kcal, eiwitten en met name gezonde voeding), slaap prioriteit geven en actieve herstelopties kiezen zoals wandelen of yoga.

Je kunt nog steeds mooie resultaten halen met sport, je kunt alleen niet meer trainen alsof je 20 bent.

Beheers opvliegers en kalmeer je zenuwstelsel

Kies ervoor om laagjes kleding aan te doen, houd je slaapkamer koel, en leer je persoonlijke triggers kennen (alcohol, cafeïne en pittig eten zijn bekende boosdoeners). Dit kan aanzienlijk verminderen hoe vaak en hoe intens opvliegers toeslaan.

Wat betreft stemming en hersenmist is stressmanagement belangrijk: cortisol en oestrogeen hebben een wisselwerking, dus een piekende stressrespons maakt de schommelingen vaak nog groter dan ze al zijn.

Wees lief voor jezelf (ik blijf dit herhalen, omdat vrouwen vaak zo streng voor zichzelf zijn!). Leg de lat van alles wat je "moet" wat minder hoog, laat de boel meer de boel. Dit alles natuurlijk met de kanttekening: waar mogelijk.

Bescherm je slaap proactief

Veel vrouwen hadden al moeite met hun slaap dankzij dalend progesteron. Misschien lag jij ook al midden in de nacht wakker. Maar nu verstoort nachtelijk zweten je slaap nog meer dan voorheen. Een consistente routine om af te bouwen en een echt koele kamer zijn in deze fase belangrijker dan ooit.

Even out of the box denken, maar doe anders die pyjama gewoon uit, slaap in je onderbroek. En richt een ventilator op jezelf. Ik hoop trouwens ook dat je beddengoed van katoen is en niet van een of andere synthetische stof?

Weet dat er behandelingsopties bestaan

Als de symptomen je kwaliteit van leven aanzienlijk beïnvloeden, is het de moeite waard om HST (hormonale suppletie therapie) te bespreken met je arts. Het wordt gelukkig steeds normaler om hierom te vragen. Je oestrogeen en progesteron aanvullen kan je klachten echt verminderen!

Zoals altijd zeg ik dat het een én én verhaal is: leefstijl (voeding, sport, slaap, stressmanagement) + HST combo samen maken de perimenopauze te overzien.

Om dit uit te leggen gebruik ik de "hoe vol is jouw glas" metafoor. In je twintiger jaren was je glas lekker vol, je voelde je energiek en kon voor je gevoel de hele wereld aan.

Tijdens de perimenopauze raakt je glas leger: meer klachten en minder energie. Je kunt je glas weer vullen door je leefstijl peri-proof te maken en nog voller door HST te starten. Helemaal zo vol als in je twintiger jaren zal het glas niet meer worden, want bepaalde gevolgen van ouder worden zijn nou eenmaal niet te vermijden.

Maar met een te leeg glas leven hoeft niet, daarvoor ben je echt nog te jong. Vul je glas weer.

Hoe vol is jouw glas?

Wat volgt hierna

Nu we enkele actiepunten besproken hebt, wil je natuurlijk weten wat er na de vroege perimenopauze komt. Het antwoord laat zich wel raden, denk ik. De vroege perimenopauze maakt uiteindelijk plaats voor de late fase, waarin de menstruaties 60 dagen of langer uitblijven voordat ze helemaal stoppen. De post hierover volgt spoedig.

En als je cyclus er nog steeds regelmatig uitziet maar er toch iets niet klopt, is het misschien de moeite waard om in plaats daarvan te lezen over de zeer vroege fase, waar deze veranderingen vaak beginnen.

Lees ook over de late fase.

Wil je meer?

Ik help vrouwen met persoonlijke begeleiding tijdens de perimenopauze. Het centrale idee is dat je leert werken mét je perimenopauze in plaats van ertegen te vechten. Je kunt nog steeds resultaat behalen op het gebied van afvallen en sport, het werkt alleen anders dan je gewend was.

Mijn missie is om zoveel mogelijk vrouwen te laten zien dat de perimenopauze en de overgang niet voor nodeloos lijden hoeven te zorgen: er is zoveel wat je kunt doen om je beter te voelen! Tijdens het traject leer jij hoe je werkt met je perimenopauze op een manier die bij jouw leven past.

Interesse? Plan een gratis kennismaking met mij.

Geen enkele post missen? Schrijf je in voor de Peri Praat nieuwsbrief.