Geen enkele post missen? Schrijf je in voor de Peri Praat nieuwsbrief.

Het gaat als volgt: Je bent waarschijnlijk ergens tussen de 38-42 jaar oud en je cyclus is nog steeds regelmatig (op een dagje verschil van de ene maand op de andere na). En toch....voelt er niets niet goed, voel jij je niet goed, met name tijdens de tweede helft van je cyclus (de luteale fase).

Je hebt minder geduld, je slaapt brak, en de week voor je menstruatie begint voelt veel zwaarder dan je gewend was. Als dat bekend klinkt, is de kans groot dat je in een fase zit waar de meeste vrouwen nog nooit van gehoord hebben: de zeer vroege perimenopauze.

In deze post leer je wat deze fase inhoudt en wat voor actie je kunt ondernemen om je beter te voelen.

Wat is de "zeer vroege" perimenopauze?

De perimenopauze begint niet op de dag dat je menstruatie onvoorspelbaar wordt. Het begint al eerder, terwijl je cyclus zich dus nog normaal gedraagt.

In dit vroegste stadium heb je de meeste maanden nog steeds een eisprong, maar niet meer zo consistent als voorheen. Dat komt omdat progesteron (het hormoon dat na de eisprong piekt) als eerste daalt. In deze "zeer vroege" fase is je oestrogeen vaak nog op de normale waarden, al kan ook dit hormoon ietsje gaan schommelen (maar nog niet zo heftig als in de latere fasen).

Het resultaat is een soort hormonale disbalans die al duidelijk merkbaar is in hoe je je dag tot dag voelt, vooral tijdens de luteale fase.

Deze fase kan al beginnen terwijl je eind 30 bent, en kan een paar jaar duren. Wanneer het exact start is voor iedere vrouw anders, laten we dus de signalen langsgaan. Op die manier kun jij bepalen of je je herkent in dit verhaal.

De signalen om op te letten

Ergere PMS dan je gewend bent

Als de week voor je menstruatie beroerder is gaan voelen (slecht humeur, snel boos of sneller huilen, meer depressieve gevoelens), dan is dat vaak het eerste teken. Minder progesteron betekent minder van het gebruikelijke kalmerende effect op je stemming.

Rond 3 uur 's nachts wakker worden, vooral tijdens de luteale fase van je menstruatie

Progesteron heeft een mild slaapwekkend effect, en naarmate dit hormoon daalt, ga je lichter slapen en word je sneller wakker. Dit is merkbaar in de dagen voorafgaand aan je menstruatie, wanneer progesteron van nature op het laagst is.

Je cyclus die al wat langer of korter wordt

Waar je voorheen misschien een betrouwbare cyclus van dezelfde lengte had, merk je nu dat het 25 of 26 dagen zijn, of juist 32-35 dagen. Het is subtiel genoeg dat de meeste vrouwen het pas merken als ze terugkijken, en dat is precies waarom het bijhouden van je cyclus hier zo belangrijk is.

Tip: hou je cyclus bij in een papieren agenda of een app.

Nieuwe of verergerde angstgevoelens

Angst die niet in verhouding staat tot wat er werkelijk in je leven aan de hand is, is een veelvoorkomend (en onderbelicht!) symptoom. Progesteron speelt een rol bij het kalmeren van het zenuwstelsel, dus wanneer dit hormoon zich minder voorspelbaar gaat gedragen, valt angst ineens meer op.

Dit was voor mij persoonlijk het grootste signaal dat ik in de perimenopauze zat, want ik ben helemaal niet angstig aangelegd! Ineens anxiety hebben stond niet op mijn bingo kaart, en het was heel vreemd om me plotseling angstig te voelen zonder dat ik in eerste instantie snapte waar het vandaan kwam.

Heviger bloedverlies dan je gewend bent: waarom??

Wanneer de eisprong minder consistent wordt, kan oestrogeen tijdens een cyclus zonder eisprong relatief "ongehinderd" haar gang gaan, wat betekent dat er minder progesteron is om het effect op het baarmoederslijmvlies in evenwicht te brengen. Dat slijmvlies bouwt zich meer op dan normaal, wat vaak resulteert in heftigere menstruaties.

Het vaker hebben van heftige menstruaties is een veelvoorkomende reden waarom vrouwen tijdens deze zeer vroege fase een ijzertekort en lage ferritinewaarden hebben.

Dan komt dus niet per se doordat je slecht of ongezond eet, maar omdat er meer bloedverlies is dan normaal. Als je menstruaties merkbaar heviger zijn geworden, is het de moeite waard om je ferritine te laten controleren en dit met je arts te bespreken.

Waarom deze zeer vroege fase belangrijker is dan het lijkt

Het is verleidelijk om deze signalen af te doen als "het is nog niet zo erg," vooral omdat de klachten allemaal wel mee kunnen vallen (al kan heftige PMS er echt vreselijk inhakken).

Maar deze fase is wat mij betreft een belangrijke kans!

Wat voor keuzes je hier maakt op het gebied van het eetpatroon wat je volgt, je spiermassa en botten, en je ijzerstatus legt de basis voor de latere fases van perimenopauze die volgen.

Het is veel gemakkelijker om je botdichtheid en spiermassa nú te gaan beschermen dan ze later opnieuw te moeten opbouwen. En alle goede gewoontes die jij nu opbouwt rond je dieet en sport, daar kun je later de vruchten van plukken.

Het probleem is echter dat de meeste vrouwen deze zeer vroege fase pas ontdekken als ze al ver in de volgende fase zitten, wat betekent dat ze het moment missen waarop de er nog laaghangend fruit kan worden geplukt qua veranderingen aan leefstijl.

Hoe eerder jij je leefstijl op orde hebt tijdens de perimenopauze, hoe beter. Nu je deze blog leest kan jij hopelijk goed inschatten of jij in de zeer vroege fase zit, of nog niet, of er al voorbij bent.

Kortom: De zeer vroege perimenopauze is een fase om in actie te komen. (Ook als je deze fase al voorbij bent is het overigens nog niet te laat om in actie te komen. Het verleden kun je niet meer veranderen, maar je toekomst wel.)

Actiepunten voor de zeer vroege perimenopauze

Hopelijk heb je nu een goed beeld of jij in deze fase zit. Wat kun je nu doen?

Laat bepaalde bloedwaarden controleren (niet de geslachtshormonen!)

Als je je heel vaak vermoeid voelt, vraag dan bij de huisarts om ferritine, vitamine D, vitamine B12 en een schildklier hormoon bloedonderzoek. Dit is ook een goed idee als je je "prima" voelt. Door deze waarden nu te checken terwijl je je nog relatief normaal voelt, heb je later vergelijkingsmateriaal. Het is goed om een baseline te hebben zodat je later eventueel tegengas kunt geven bij de huisarts als je te horen krijgt dat alles normaal is terwijl dat niet zo voelt.

Daarnaast is dit ook een goed idee omdat je niet perimenopauze nodeloos de schuld van alles wilt geven. De mindfuck van deze zeer vroege fase is dat je twijfelt: is de perimenopauze wel de reden dat ik mij zo voel? Vandaar dat je er goed aan doet om ook andere dingen te laten checken.

Overweeg hormonale anticonceptie methoden

De Mirena spiraal geeft lokaal in je baarmoeder een synthetische variant van progesteron af, en dit kan enorm helpen tegen de verergerde PMS klachten. Ik vind dit een goede optie tijdens de zeer vroege perimenopauze, maar je moet er zelf achter staan natuurlijk. Het plaatsen van een Mirena is geen pretje, maar daarna kan het jarenlang blijven zitten. Voor mij heeft het goed geholpen tegen de PMS ellende.

Sommige vrouwen kiezen juist voor de pil tijdens deze fase. Met de pil leg je je eigen cyclus plat en dat kan nu dus een goede keuze zijn. De hormonen uit de pil zijn voorspelbaar, en kunnen voor sommige vrouwen hun zeer vroege peri fase helemaal "oplossen". Doe dit alleen als je weet dat je goed tegen de pil kunt. Voor mij was dit geen optie, omdat ik depressief wordt van de pil.

Ik zeg niet dat je voor een van deze opties moet gaan als je liever naturel blijft, maar ik wilde ze wel benoemen. De kans is namelijk groot dat de huisarts je deze opties geeft, mocht je met PMS klachten daar naartoe gaan.

Geef prioriteit aan voldoende eiwitten bij elke maaltijd, niet alleen bij het avondeten.

Naarmate je hormonen gaan fluctueren tijdens perimenopauze, wordt je lichaam iets minder efficiënt in het gebruik van eiwitten om spieren te behouden, een fenomeen dat anabole resistentie wordt genoemd. Door eiwitten over de dag te spreiden, in plaats van alles in één maaltijd te stoppen, help je je lichaam om ze daadwerkelijk te gebruiken.

Mik op minstens 20 gram volwaardige eiwitten per maaltijd. Bedenk bij elke eiwit als eerste wat je eiwitbron wordt, als oefening.

Tijdens mijn coachingstrajecten help ik vrouwen om een ondersteunend "peri-proof" eetpatroon te ontwikkelen wat past bij hun leven. Het doel is om het goed genoeg te doen in plaats van perfect, en daar vertrouwen in te hebben; geen enkel eten is dus verboden. We werken samen aan wat je kunt eten, wat goede keuzes zijn en ook gedrag, gedachten, oordelen en gevoelens rondom eten komen aan de orde. Het resultaat is een fit gevoel, meer zelfvertrouwen dat je dit goed doet en, als dit een wens is,: minder buikvet en een lager vetpercentage.

Plan een gratis intake call als dit goed klinkt!

Begin nu met krachttraining, niet later.

Botdichtheid en spiermassa nemen af naarmate oestrogeen daalt in latere fasen van de perimenopauze. Door nu al kracht op te bouwen zorg je ervoor dat je later een hogere baseline hebt wanneer die hormoondaling écht serieus begint.

Ook hier help ik vrouwen mee tijdens de perimenopauze. Sport en beweging worden extra belangrijk tijdens de overgang en het is top als je dit nu al onder de loep neemt in plaats van later. We vinden dan een manier van bewegen die je vol kunt houden, maar die wel effectief genoeg is. Als je niet naar de sportschool wilt hoeft dat niet, al is dit wel de meest effectieve manier van trainen. Ik werk ook met vrouwen die thuis hun workouts willen doen. Met de aanschaf van een paar weerstandsbanden kun je ook thuis effectief aan je kracht werken.

Plan een gratis intake call als dit goed klinkt!

Bescherm je slaap (en let op alcohol).

Nu het natuurlijke kalmerende effect van progesteron vermindert, is je slaap kwetsbaarder dan voorheen. Alcohol verstoort de slaapkwaliteit in deze fase nog meer, zelfs in hoeveelheden waar je vroeger je schouders voor ophaalde. Kleine aanpassingen kunnen hier een enorm verschil maken in hoe je je voelt.

Mijn advies is om volledig te kappen met alcohol. Als je dat niet wilt: minder dan echt zo veel mogelijk. Geen leuk nieuws, maar wel het beste advies wat ik kan geven voor jouw gezondheid.

Wat na de zeer vroege fase gaat komen

De zeer vroege perimenopauze maakt uiteindelijk plaats voor de vroege perimenopauze, waarbij de lengte van de cyclus duidelijk begint te variëren. En later, tijdens de late fase ga je zelfs cycli skippen of liggen ze heel ver uit elkaar.

Lees ook over de vroege fase, en de late fase.

Wil je meer?

Gratis Gids

Ik heb een gratis gids geschreven: Werken mét je perimenopauze. Dit is een startpunt voor jou om meer te leren over de hormonen, wat er met de hormonen gebeurt, en wat jij kunt doen om met je lichaam mee te werken tijdens de perimenopauze in plaats van ertegen te vechten.

Download de gratis gids hier

Geen enkele post missen? Schrijf je in voor de Peri Praat nieuwsbrief.